Volgens de Vlaamse huisvestingsnorm moet Halle tegen 2042 maar liefst 564 extra sociale woningen realiseren. Dat wordt vandaag naar voren geschoven als een onvermijdelijke doelstelling, bijna als een dogma.
Vandaag staan in Halle 895 mensen op de wachtlijst voor een sociale woning. Vlaanderen plant tegen 2042 in totaal 56.000 extra sociale woningen, om zo de wachtlijst van 215.337 mensen te verkleinen. Daarvoor voorziet de Vlaamse overheid deze legislatuur meer dan 1 miljard euro per jaar.
Maar cijfers alleen lossen geen problemen op.
De echte vraag is: is dit beleid realistisch en verantwoord?
Doet een stad als Halle vandaag al niet genoeg? En vooral: hoeveel meer moet de Halse belastingbetaler betalen voor een beleid dat structurele blokkades negeert?
In Halle tellen we vandaag 1.075 sociale woningen. Daarvan staan er een 62-tal leeg, vooral omdat ze wachten op renovatie. In onze provincie gaat het om 1.286 leegstaande sociale woningen; in heel Vlaanderen zelfs om 8.615. Dat zijn geen cijfers van “gebrek”, maar van wanbeheer en stilstand.
Waar renovaties eenvoudig zijn, kan het wél. In Vogelweelde maakte Woonpunt Zennevallei onlangs 185 woningen energiezuiniger zonder totaalrenovatie. Maar in Lembeek en ’t Windmoleke blijven woningen leegstaan omdat regelgeving complex is, procedures aanslepen en budgetten tekortschieten. Jarenlang.
Voor die realiteit sluiten sommige partijen liever de ogen.
Toch klinkt vanuit PVDA, Vooruit en Groen steeds luider de oproep om nog meer sociale woningen te bouwen. PVDA wil zelfs dat 15% van alle woningen in Halle sociaal wordt. Niet als debatpunt, maar als vanzelfsprekendheid. Het stadsbestuur wordt onder druk gezet om koste wat kost de norm te halen, los van context, draagvlak of gevolgen.
Maar wie durft de fundamentele vraag nog stellen: voor wie zijn die sociale woningen bedoeld?
Voor Hallenaren met een duidelijke band met de stad? Mensen die hier geboren zijn, hier werken en hier hun toekomst zien? Of wordt Halle steeds meer ingezet als opvangstad zonder duidelijke grenzen of voorwaarden?
En hoever willen we daarin gaan?
Gaan we de laatste groene ruimtes opofferen? Gaan we opnieuw monofunctionele woonblokken bouwen zoals we die uit het verleden kennen? Gaan we bewust wijken creëren waar problemen geconcentreerd worden, ondanks alle historische lessen?
Een sociale mix is geen voetnoot, maar een harde randvoorwaarde voor leefbare buurten. Wie daar licht overgaat, speelt met de toekomst van hele wijken.
Laat één zaak duidelijk zijn: wie hulp nodig heeft, moet geholpen worden.
Maar hulp moet versterken, niet vastzetten.
Een sociale woning moet een springplank zijn, geen eindstation. Tijdelijke ondersteuning die mensen stimuleert om Nederlands te leren, werk te zoeken, te sparen en zelfstandig vooruit te gaan. Zonder doorstroming verstikt het systeem zichzelf.
Is het verdedigbaar dat mensen na 20 of 30 jaar nog steeds in een sociale woning blijven wonen die ondertussen veel te groot is geworden? Dat is geen sociale rechtvaardigheid, dat is gebrek aan durf om beleid te voeren.
Vandaag zoekt de stad terecht samenwerking met private eigenaars en bouwondernemingen via sociale verhuur, en bestaan er huurpremies voor wie lang wacht. Dat zijn pragmatische oplossingen. Maar ze botsen telkens opnieuw op een ideologisch discours dat alleen inzet op meer bouwen, niet op beter beheren.
Als we het probleem écht willen aanpakken, moet werken opnieuw lonen.
Meer netto overhouden, hogere laagste lonen, effectieve begeleiding naar werk. Werk betekent niet alleen inkomen, maar ook structuur, waardigheid en perspectief. Dáár begint duurzame woonzekerheid.
Meer mensen aan het werk betekent minder druk op sociale huisvesting. Dat geeft ruimte aan wie het echt nodig heeft én respecteert wie bijdraagt.
Groen, Vooruit en PVDA blijven vasthouden aan cijfers en quota.
Maar steden worden niet bestuurd met slogans, wel met keuzes.
De vraag die vandaag te weinig wordt gesteld, is niet of Halle de norm kan halen.
De echte vraag is: welk Halle willen we bouwen — en wat wil de Hallenaar zelf?