Bij dringend patiëntenvervoer bepaalt normaal gezien de snelst bereikbare ziekenhuislocatie de bestemming van de 112-ambulance. In 2023 kwam er voor de Vlaamse rand rond Brussel eindelijk een verstandige aanvulling: patiënten mochten kiezen om naar een Nederlandstalig ziekenhuis gebracht te worden, zolang de omweg niet meer dan twaalf minuten bedroeg en hun leven daardoor niet in gevaar kwam.

Na een klacht van een Franstalig ziekenhuis heeft de Raad van State die regeling echter teruggedraaid. Het resultaat? Patiënten uit de Druivenstreek en uit tal van andere gemeenten in de Vlaamse rand worden opnieuw vaker naar Brusselse ziekenhuizen gebracht waar men amper Nederlands spreekt.

Wat dit extra wrang maakt, is dat het voor Franstalige ziekenhuizen perfect mogelijk is om als Nederlandstalig erkend te worden. Ze kunnen Nederlandstalig personeel aanwerven of hun medewerkers taalopleidingen laten volgen. In plaats van volop te investeren in Nederlandstalige zorg voor hun patiënten, kiezen sommige instellingen er blijkbaar voor om juridische procedures op te starten.

In een interview dit weekend verklaarde Peter Fontaine, CEO van de Europa Ziekenhuizen (waaronder Sint-Elisabeth in Ukkel), dat zijn groep inspanningen levert: Nederlandse lessen voor personeel, taalcoaches, opleidingen en premies voor tweetaligheid. Volgens hem was hun klacht niet bedoeld omdat ze van een lijst van erkende Nederlandstalige ziekenhuizen zouden zijn geschrapt en ontvangen ze ook geen Vlaamse subsidies.

Toch leert de dagelijkse praktijk iets anders. Veel Nederlandstalige patiënten botsen in Brusselse ziekenhuizen nog altijd op taalproblemen. Buiten het UZ Brussel in Jette is er nauwelijks een kliniek waar men consequent tweetalige zorg kan garanderen. Dat is geen detail, maar een fundamenteel probleem: in de zorg is duidelijke communicatie cruciaal.

Voor mij voelt deze beslissing als een stap terug in de tijd. Ze doet denken aan de periode waarin Halle nog geen MUG had en patiënten uit Halle en het Pajottenland vaak in het Frans geholpen werden. Dat leidde geregeld tot misverstanden, verkeerd rijden en verlies van kostbare tijd — risico’s die niemand in noodsituaties zou mogen lopen.

Ik vind het dan ook onbegrijpelijk dat de Raad van State hierin is meegegaan. Patiënten uit de Vlaamse rand verdienen de garantie dat ze, wanneer dat medisch verantwoord is, kunnen kiezen voor zorg in hun eigen taal. Het is hoog tijd dat er orde op zaken wordt gesteld door minister Vandenbroucke en dat mensen opnieuw kunnen opteren voor ziekenhuizen in onder meer Leuven, Vilvoorde of Jette, in plaats van verplicht terecht te komen in instellingen waar ze zich moeilijk verstaanbaar kunnen maken. Zorg in je eigen taal is geen luxe, maar een basisrecht.